BioThane

BioThane – na drodze do nowoczesności

Materiał niepodobny do żadnego innego, który budzi coraz większe zainteresowanie w świecie jeździeckim, jest już dość popularny wśród producentów akcesoriów dla psów. Ogłowia, kantary, kawecany i lonże wykonane z BioThane cieszą się ogromną popularnością i sympatią użytkowników koni u naszych zachodnich sąsiadów. Jego debiut na polskim rynku jeździeckim zebrał mieszane opinie, głównie z powodów, o których piszę w dalszej części artykułu. Czym jest BioThane i jakie ma właściwości?

Początki

Historia powstania taśmy, oznaczonej zarejestrowanym znakiem handlowym BioThane ®, sięga 1977 roku i ma miejsce w… piwnicy! Początki firmy odpowiedzialnej za wprowadzenie tego innowacyjnego materiału na rynek podobne są innym wielkim markom, jak Apple. BioThane Coated Webbing Corp ma siedzibę w North Ridgeville, w stanie Ohio. Dzięki stałemu doglądaniu procesu produkcyjnego, dbałości o jakość i zadowolenie klientów, firma osiągnęła niebywały sukces na rynku amerykańskim i rozpoczęła swoją ekspansję na kraje europejskie. Rodzinna firma prowadzona jest obecnie przez drugie pokolenie założycieli i ciągle szuka nowych i innowacyjnych rozwiązań, aby zapewnić najwyższą jakość produktów.

BioThane od strony technicznej

BioThane ma wiele wariantów, dzięki czemu znajduje szerokie zastosowanie w różnych dziecinach produkcji i przemysłu, medycyny i wielu innych branżach, w tym sporcie, również jeździectwie. Dzieli się on na dwie składowe – poliestrowy rdzeń oraz otok z PVC albo TPU. PVC znane jest ze swojej wszechstronności i wielu z nas jest oswojonych z jego definicją. Polichlorek winylu produkowany jest w formie twardej i miękkiej. W wypadku BioThane zastosowanie ma druga jego postać. PVC w formie miękkiej znajduje znacznie szersze spektrum zastosowań, niż w wypadku typu twardego. Są to m. in. izolacje okablowań, podeszwy, węże ogrodnicze, dreny i cewniki oraz wiele, wiele innych. Nas interesuje przede wszystkim jego zastosowanie w sporcie jeździeckim – PVC jest jednym z czołowych materiałów stosowanych jako wysokiej jakości materiał zastępczy dla skóry naturalnej.

TPU natomiast oznacza termoplastyczny poliuretan. W praktyce oznacza to, że TPU to materiał trudnozapalny oraz samogasnący. W zależności od zastosowanych związków chemicznych oraz ich proporcji w mieszance, otrzymujemy materiał o różnej elastyczności i twardości.

Cechy charakterystyczne dla BioThane to m. in.:

  • dobra giętkość i elastyczność w szerokim zakresie temperatur oraz twardości;
  • chętnie przyjmuje nadany mu kształt oraz zgięcia, ale równie chętnie powraca do formy pierwotnej;
  • duża odporność na ścieranie i odbarwienia, również słoneczne;
  • duża odporność na pękanie i rozrywanie;
  • dobra odporność na obciążenia zmienne (np. obciążenia związane z pracą z lonżą z BioThane);
  • dobre właściwości wytłumiające uderzenia, drgania i wstrząsy;
  • bardzo dobra odporność na warunki atmosferyczne, w tym doskonała odporność na wodę;
  • odporność na oleje, tłuszcze i rozpuszczalniki;
  • nie zawiera zmiękczaczy;

W zależności od nadanej taśmie twardości, jej praca może odbywać się w przedziale temperatur od -40°C do nawet 90°C (w niektórych przypadkach nawet do 120!). Oznacza to, że BioThane wykazuje wysoką elastyczność w dużej rozpiętości temperatur. Sprawdzi się doskonale zarówno w lecie, jak i w zimie.

Ponadto nie wymaga specjalnej troski. Jego czyszczenie ogranicza się wyłącznie do przetarcia gąbką nasączoną w roztworze wody i mydła. Wszelkie zabrudzenia schodzą szybko i z użyciem minimalnego wysiłku. Czyszczenie ogłowia wykonanego z BioThane ogranicza się do kilku minut i odbywa się znacznie rzadziej, niż w wypadku ogłowia skórzanego.

BioThane nie wymaga stosowania past i olejów konserwujących i zabezpieczających, specjalnych czyszczących środków chemicznych. Jest całkowicie odporny na działanie wody, która nie wnika w jego strukturę. W konsekwencji taśma ta nie wysycha, nie sztywnieje, nie gnije, jest niewrażliwa na zimowe plamy solne, nie odkształca się w wyniku niewłaściwego przechowywania po namoczeniu.

Taśma nie pochłania żadnych zapachów i nie wydziela ich. Nie odbarwia się także od słońca – ani nie ciemnieje, ani nie jaśnieje. Jest odporna na powierzchniowe rysy i zadrapania. Jest także wielokrotnie odporniejsza na rozrywanie oraz nie rozciąga się, co jest szalenie ważne w dopasowaniu sprzętu i akcesoriów jeździeckich, takich jak ogłowia, kantary, czy kawecany. Dodatkowo występuje w szerokiej gamie kolorystycznej, dzięki czemu może zaspokoić potrzeby estetyczne każdego użytkownika.

Parametry

BioThane występuje w wielu standardowych szerokościach oraz kilku grubościach, wykończeniach powierzchni oraz, rzecz jasna, kolorach. Standardowymi szerokościami dla taśm są 13, 16, 19, 25 mm (i jeszcze szersze, nadające się na pasy uciągowe do zaprzęgów), dzięki czemu idealnie wpasowują się w ogólnodostępne okucia i wszelką galanterię metalową, jak klamry, kółka i półkola.

Podział taśm BioThane rozpoczyna się od rodzaju materiału, z którego wykonana jest warstwa wierzchnia – TPU albo PVC. Na liście taśm TPU znajdziemy takie rodzaje BioThane, jak: Diamond, Gold, Griamond, Granite oraz Foam (nie opisany w niniejszym artykule).

BioThane typ Diamond

Taśma Diamond charakteryzuje się najwyższą odpornością na rozrywanie, kosztem niskiej elastyczności i swoistej niechęci materiału do układania się w określony kształt. Zapinając pasek wykonany z Diamond BioThane niejako przymuszamy materiał do zachowania się w określony sposób. Jego powierzchnia wykończona jest w wysokim połysku i można dostrzec na niej wyraźne poprzeczne prążkowanie. Ten rodzaj taśmy znajdziemy najczęściej w ogłowiach zaprzęgowych oraz elementach uprzęży, kantarach i ogłowiach rajdowych. Wariant ten jako pierwszy z taśm BioThane zadebiutował parę lat temu na polskim rynku i zebrał mieszane recenzje z uwagi na twardość i nieelastyczność.

Biothane typ Gold

Gold był pierwszym typem BioThane wyprodukowanym przez BioThane Coated Webbing Corp w 1977 roku i był przeznaczony na akcesoria dla psów, jak obroże i smycze. Wyglądem do złudzenia przypomina typ Diamond, nie posiada jednak poprzecznego prążkowania – wzorem widocznym na powierzchni są niewielkie, rombowate wielokąty. Cechuje się także nieco zmniejszoną twardością i odpornością na zrywanie w porównaniu do serii Diamond.

BioThane typ Griamond

Griamond to taśma o matowym wykończeniu, żłobkowana na brzegach. Odpornością na zrywanie oraz twardością niewiele ustępuje powyższym typom. Według opisu producenta, Seria Griamond to materiał o wytrzymałości serii Diamond oraz matowym wykończeniu serii Granite, o której poniżej.

BioThane typ Granite

Granite jest taśmą o matowym finiszu oraz nadruku mającym imitować powierzchnię skóry naturalnej. W ocenie twardości i elastyczności oraz odporności na zrywanie, plasuje się na samym środku produktów tego typu. Producent przeznaczył ten materiał do zastosowań w pracach pod bardzo dużymi obciążeniami.

BioThane typ Beta

Beta, czyli taśma o powłoce nie TPU, ale PVC, jest produktem najbardziej zbliżonym do skóry naturalnej, tak wyglądem jak i zastosowaniem, ale o znacznie podwyższonej odporności na rozrywanie, czy odbarwienia oraz pozbawiona podatności na inne czynniki, które opisałam wyżej. Po raz pierwszy wprowadzona na rynek w 1999 roku, nieustannie zdobywa zaufanie oraz sympatię producentów akcesoriów i sprzętu jeździeckiego. Seria Beta została bowiem zaprojektowana specjalnie z myślą o świecie jeździeckim. Jest przyjemnie miękka i elastyczna, doskonale układa się do konia. Nie powoduje odparzeń i co najważniejsze – nie wymaga stosowania podkładek w formie miękkiego podszycia z uwagi na swoją miękkość, delikatność i giętkość. W parze z wysoką odpornością na zrywanie, stanowi wyborny materiał dla producentów sprzętu jeździeckiego. Aby zerwać taśmę BioThane Beta wymagana jest siła przynajmniej 453 kilogramów!

BioThane typ Super Grip

Super Grip, o parametrach Beta, ale wyposażona w dodatkowe sferyczne wypustki, zwiększające przyczepność oraz pewny chwyt. Znajduje on doskonałe zastosowanie w uchwytach torebek, czy wodzach oraz smyczach dla psów.

BioThane od strony rękodzielnika

Od strony rękodzielniczej BioThane przedstawia się wyśmienicie – nie wymaga barwienia i impregnowania, a także natłuszczania i nadawania własności hydrofobowych. Konsekwencją takiej własności jest zmniejszenie emisji chemikaliów uwalnianych do powietrza w trakcie pracy rzemieślnika, zmniejszając ryzyko zatrucia chemicznego.

Nie wymaga obróbki krawędzi i brzegów. Do pracy z taśmami BioThane wymagane są podstawowe narzędzia dostępne w popularnych sklepach budowlanych i sklepach krawieckich, takie jak nożyczki lub noże introligatorskie, wybijaki otworów, młotki, grubsze igły, nici poliestrowe lub mocniejsze maszyny do szycia.

Jedyną przeszkodą dla wysoce kreatywnych i lubiących urozmaicenia może być fakt, że BioThane nie daje ukształtować się w fantazyjne kształty, takie jak falujące lub opadające naczółki, czy kształtne ogłowia westernowe. Nie daje się także stemplować na zimno; można tego jednak dokonać na gorąco. Taśmy można jednak ozdabiać nitami i pinami różnego rodzaju, a także wyklejać na gorąco specjalnymi aplikacjami, stanowiące paski z zatopionymi weń kryształami. Z BioThane można wytworzyć m. in. kawecany, kantary oraz ogłowia, pokazane na poniższych zdjęciach.

Kawecan biotanowy Slide

Praca z BioThane Beta Standard

Praca to czysta przyjemność! BioThane jest bardzo wdzięcznym materiałem, podatnym na obróbkę mechaniczną podczas produkcji określonego przedmiotu. Taśmę można bez najmniejszego problemu przeciąć za pomocą nożyczek lub też noża introligatorskiego. Krawędzie można ścinać, dzięki czemu z łatwością można uzyskać połączenie dwóch odcinków bez stworzenia uskoku. Krawędzie taśmy można żłobić za pomocą narzędzia wielofunkcyjnego, dzięki czemu z łatwością uzyskujemy efekt zdobionych krawędzi lub linię wyznaczającą drogę szwu ręcznego. Zamiast narzędzia, można posłużyć się także linijką i długopisem lub zmywalnym markerem. Praca wydłuży się jednak przez przymus dokładnego odmierzenia odległości od krawędzi. Zaznaczone punkty z łatwością można usunąć za pomocą odtłuszczacza lub nieco wytrwalszemu czyszczeniu roztworem wody i detergentu. Wybijanie otworów może na początku przyspożyć pewnych zmartwień. Warto zadbać, aby narzędzia były zawsze ostre i gotowe do precyzyjnej pracy. Wybijanie wzorów na taśmie BioThane na zimno jest nieefektywne, natomiast tłoczenie na gorąco przynosi zadowalające rezultaty:

Tłoczenie na gorąco

Czyszczenie taśmy BioThane, czyli jedna z kwestii najbardziej nurtujących wszystkich zainteresowanych tym materiałem, jest szalenie proste i szybkie. Do czyszczenia wystarczy zwilżona gąbka z odrobiną mydła łazienkowego, czy też płynu do mycia naczyń. Taśmę można łączyć z wieloma innymi materiałami, aby uzyskać produkt o nietuzinkowym wyglądzie, zwiększonej odporności i praktyczności, czy też podwyższonych walorach estetycznych.

Słowo końcowe

Podsumowując – BioThane jest materiałem mającym zastąpić skórę, jednocześnie dając w zamian szereg walorów i zalet, których skóra naturalna nie posiada, i który w przyszłości najprawdopodobniej całkowicie wyeliminuje ją z wykorzystania w niektórych produktach jeździeckich. Stanie się tak nie tylko na skutek rosnącej popularności BioThane oraz postępu technicznego, ale z uwagi na fakt, że BioThane walnie przyczynia się do zmniejszenia emisji CO2 do atmosfery, a w konsekwencji zahamowania ocieplenia klimatu. Skóra naturalna zaś wymaga hodowli bydła, uwalniającego potęgę gazów cieplarnianych do atmosfery każdego roku. Dla osób szczególnie wrażliwych na dobro zwierząt, materiał ten ma dodatkową zaletę w postaci „Cruelty Free” – żadne zwierzę nie ucierpiało w procesie produkcji taśm BioThane. Dodatkowo sprzęt i akcesoria wykonane z BioThane ważą ułamek tego, co sprzęt i akcesoria wykonane ze skóry naturalnej. Pośpiech życia codziennego wymaga od produktów ciągłego ulepszenia ich konstrukcji. Już teraz w sklepach dostępne są środki 3w1 (wyczyści, nawilży i zmiękczy skórę, a także zabezpieczy), konserwanty do skór w sprayach; stosowane są nowe typy skór (garbowane chromowo), które nie wymagają tak wzmożonej uwagi, jak skóry garbowania roślinnego, z którego wykonane są siodła starszego typu. Od czasu do czasu w wiadomościach ze świata jeździeckiego można usłyszeć lub przeczytać o siodłach wykonanych ze skóry otrzymywanej z roślin i grzybów. Takie siodła dostępne są już na rynku, a ich konstrukcja nie odbiega od konstrukcji siodeł wykonanych ze skóry. Zmiana materiału ze skóry odzwierzęcej na skórę pochodzenia roślinnego sprawia, że siodła są lekkie i wytrzymałe za razem. Wszystkim miłośnikom sportu powinien być wiadomy fakt, że im mniej koń dźwiga podczas zawodów, tym lepiej pokazuje się podczas startu i fakt ten nie odnosi się jedynie do wagi zawodnika.

Przyszłość puka do naszych drzwi. Tylko od nas zależy, czy zdecydujemy się w nią wkroczyć, czy też pozostaniemy przy sprawdzonych przez wiele pokoleń rozwiązaniach. Wybór ten powinien zapaść nie przez wzgląd na sympatię do postępu i innowacji, czy też tradycji i utartym ścieżkom, ale patrząc przez pryzmat dobra zwierzęcia.

Wytok z biotanu
Lonża biotanowa, BioThane
Napierśnik trzypunktowy biotanowy